امروز: یکشنبه 27 آبان 1397 برابر با 18 نوامبر 2018

خاورمیانه جدید ساختار شیعی دارد

  • دوشنبه, 05 بهمن 1394

ولی نصر می‌نویسد: عربستان، توافق هسته‌ای را به مثابه گردش واشنگتن به سوی ایران تلقی می‌کند. این گردش نه تنها موقعیت ایران، بلکه موقعیت تشیع را در منطقه تقویت می‌کند.

 

به گزارش پایگاه خبری رسالت ،به نقل از دیپلماسی ایرانی، از زمان جنگ عراق تاکنون، تعارضات فرقه ای میان شیعه و سنی به یکی از مهم ترین اختلافات سیاسی در خاورمیانه تبدیل شده است. این اختلافات جنگ های متعددی را در لبنان، سوریه، عراق و یمن به پا کرده و منجر به احیاء افراط گرایی، بروز داعش و تشدید اختلافات میان ایران و عربستان شده است.
اگرچه اختلاف شیعه و سنی سابقه ای دیرینه دارد و به قرن ها پیش باز می گردد، اما فرقه گرایی را نباید به عنوان تعارضی قلمداد کرد که از منطق مدرن تبعیت نمی کند. تعارضات خشونت بار جاری در خاورمیانه پدیده ای مدرن و محصول سیاست معاصر است.
اولین شعله های فرقه گرایی در خاورمیانه به اسلام گرایی باز می گردد. این ایدئولوژی که در دهه سوم قرن بیستم شکل گرفت، به دنبال یک دولت اسلامی ایده آل بر پایه قوانین اسلام و شریعت بود. اما دولت اسلامی در نگاه شیعه و سنی متفاوت است.
این فرقه گرایی در عدم تقارن میان سنی و شیعه در عمده کشورهای عرب به چشم می خورد. در حالی که عمده جمعیت سوریه را سنی ها شکل می دادند، دولت در دست اقلیت علویان بود. در بحرین و عراق نیز که عمده جمعیت اهل تشیع بودند، سنی ها قدرت را در دست داشتند.
با اشغال عراق در ۲۰۰۳ و بروز بهار عربی در ۲۰۱۱ نظم جهان عرب به چالش کشیده شد و فرقه گرایی پنهان شده در لایه های زیرین فرصت نمود پیدا کرد. شیعیان عراق و بحرین و سنی های سوریه خواستار تغییر در وضعیت دولت خود شدند.
از زمان جنگ عراق، منافع فرقه ای بر گفتمان سیاسی منطقه حاکم شده است. افکار عمومی منطقه در مورد اینکه بحران در کدام منطقه جدی تر است و سرکوب ها در کدام قسمت از خاورمیانه شدیدتر است اختلاف نظر دارند. در حالی که ریاض و قاهره سرکوب ها را در سوریه برجسته می کردند، تهران و بغداد سرکوب شیعیان در بحرین را مورد توجه قرار می دادند. حتی ترکیه به ظاهر سکولار نیز از جهت گیری های فرقه ای فارغ نبود.
حاکمان کشورهای عرب از فرقه گرایی برای شکست دادن خواست عمومی تغییر استفاده کردند. این رویکرد جنبش های مخالف را بیش از پیش از یکدیگر دور کرد و امید رسیدن به وحدت را از میان برد. این استراتژی دولت ها برای بقای خویش، با هزینه های سنگینی رو به رو شد.
در حالی که بحرین توانست با موفقیت نیروهای شیعه خود را سرکوب کند، عراق و سوریه درگیر جنگ داخلی شدند. این جنگ ها مسیر را برای شکل گیری داعش فراهم کرد.
تحول در چشم انداز فرقه گرایی در پس زمینه رقابت قدرت های منطقه ای خاورمیانه در حال انجام است. عدم تمایل آمریکا به درگیر شدن در منطقه در کنار فروپاشیدن نظم منطقه ای منجر به تشدید رقابت میان قدرت های بزرگ منطقه یعنی ایران، عربستان و ترکیه شده است. هر یک از این طرف ها تلاش می کنند که در خلاء قدرت به وجود آمده سهم بیشتری را از آن خود کنند و منافع خویش را پیش ببرند. عربستان مدعی است که بر سر دو چیز معامله نمی کند: باور و دین خود و امنیت عربستان. اولین مورد از سوی تشیع و دومین مورد از سوی ایران به چالش کشیده شده است.
توافق هسته ای نیز بر آتش اختلافات دمیده است. عربستان این توافق را به مثابه گردش واشنگتن به سوی ایران تلقی می کند. این گردش نه تنها موقعیت ایران، بلکه موقعیت تشیع را در منطقه تقویت می کند. هم اکنون دو طرف این تعارض درگیر بازی با حاصل جمع جبری صفر شده اند.
تعارضات فرقه ای به قدری در شرایط حاضر با سیاست منطقه ای در آمیخته که بعید است به این زودی فروکش کند. در میان حاکمان خاورمیانه نیز هیچ تلاش جدی مبنی بر پایان دادن به این اختلافات مشاهده نمی شود. ایران و عربستان وارد جنگ مستقیم با یکدیگر نخواهند شد، اما این دو کشور در هر صحنه ممکن برای دفاع از منافع خویش مقابل یکدیگر قرار خواهند گرفت.
یکی از احتمالاتی که در مورد پایان این رقابت ها مطرح می شود، افزایش هزینه های این رقابت بر سود آن و تمرکز هر یک از طرفین بر اصلاحات داخلی به جای رقابت منطقه ای است. اما در حال حاضر چنین چشم اندازی در هیچ یک از دو کشور مشاهده نمی شود. تمرکز غرب در مورد خاورمیانه روی موضوع داعش و جنگ سوریه است. اما اینها تنها بخشی از مشکل بزرگتر خاورمیانه هستند. حتی پایان موفقیت آمیز جنگ سوریه نیز نمی تواند رقابت ایران و عربستان و تعارضات فرقه ای را در این منطقه از میان بردارد.
سوالی که در اینجا مطرح می شود این است که این چرخه معیوب سرانجام کجا به پایان می رسد؟ خاورمیانه به نظمی جدید نیاز دارد، اما بنیان های منطقه متحول شده اند؛ شیعیان بار دیگر به دنبال جایگاه واقعی خود در منطقه هستند، انزوای ایران از میان رفته است و عربستان و بسیاری از کشورهای عرب منطقه خواستار بازگشت به وضعیت پیش از جنگ عراق هستند. به نظر می رسد که زمان آن فرا رسیده است که با واقعیت جدید منطقه رو به رو شویم: خاورمیانه جدید بیشتر ساختار شیعی دارد و جایگاه ایران در آن بالاتر است. تا زمانی که منطقه خود را با این واقعیت مهم تطبیق ندهد، خاورمیانه صلح را به خود نخواهد دید و رقابت های ایران و عربستان نیز پایان نخواهد یافت.

کد خبر: 1488

ارسال نظر

کادرهایی که با علامت (*) مشخص شده اند وارد کردن اطلاعات در آنها الزامی می باشد. کد HTML مجاز نیست.

  • پیام تسلیت حضرت آیت الله صالحی به مناسبت حادثه درناک شهر گردیز
    پیام تسلیت حضرت آیت الله صالحی به مناسبت حادثه درناک شهر گردیز پیام تسلیت حضرت آیت الله صالحی به مناسبت حادثه درناک شهر گردیز بسمه تعالی من المومنین رجال صدقوا ما عاهدواالله علیه فمنهم من قضی نحبه و منهم من ینتظر و ما بدلوا تبدیلا شهادت موهبتی الهی و معبر است که انسان به واسطه آن از این جهان خاکی و ناسوت…
    نوشته شده در شنبه, 13 مرداد 1397 07:03
  • برگزاری کارگاه روش شناسی پاسخگویی به سوالات و شبهات دینی
    برگزاری کارگاه روش شناسی پاسخگویی به سوالات و شبهات دینی به گزارش پایگاه خبری رسالت کارگاه روش شناسی پاسخگویی به سوالات و شبهات دینی در حوزه علمیه رسالت با شرکت ده ها تن از طلاب سطوح عالیه از روز دوشنبه چهارم سرطان توسط استاد دکتر اسماعیل دانش پژوهشگر بین المللی…
    نوشته شده در دوشنبه, 04 تیر 1397 22:21
  • پیام تسلیت دفتر حضرت آیت الله صالحی به مناسبت شهادت حجه الاسلام توکلی
    پیام تسلیت دفتر حضرت آیت الله صالحی به مناسبت شهادت حجه الاسلام توکلی   بسم‌الله الرحمن الرحیم ولا تقولو لمن یقتل فی سبیل الله امواتا بل احیاء عند ربهم یرزقون. خبر شهادت عالم عامل، حضرت حجت الاسلام و المسلمین محمد جعفر توکلی موجب تالم وتاثر فراوان گردید. او که برای رضای ذات اقدس حق تعالی در راه خدمت به اسلام و مسلمین تلاش…
    نوشته شده در شنبه, 02 تیر 1397 14:04
  • نشست تخصصی ارتباط فعالیتهای حوزوی با مسائل سیاسی اجتماعی معاصر
    نشست تخصصی ارتباط فعالیتهای حوزوی با مسائل سیاسی اجتماعی معاصر نشست تخصصی ارتباط فعالیتهای حوزوی با مسائل سیاسی اجتماعی معاصر نشست تخصصی «ارتباط ارتباط فعالیتهای حوزوی با مسائل سیاسی اجتماعی معاصر» با حضور استاد ارجمند «جناب حجج الاسلام والمسلمین وفی ریاست امور روحانیون استان خراسان ْقرایی ریاست برنامه ریزی جوزه در استان خراسان و اربابی معاونت امور مساجد استان خراسان…
    نوشته شده در یکشنبه, 27 خرداد 1397 07:14
  • برگزاری نمازسعید فطردر مدرسۀ علمیه ولایت مرکز بامیان
    برگزاری نمازسعید فطردر مدرسۀ علمیه ولایت مرکز بامیان   به گزارش پایگاه خبری رسالت :   همزمان با مساجد و تکایای سرتا سرکشور نماز عید سعبد فطر به امامت حجت السلام والمسلمین حاج آقای بابه محسنی با حضورصد ها تن از مؤمنین درمدرسۀ علمیه ولایت، مرکز بامیان اقامه گردید.   حجت السلام محسنی در بخشی از خطبه های…
    نوشته شده در شنبه, 26 خرداد 1397 15:32
  • میزان فطریه و مسائل فقهی مربوط به آن
    میزان فطریه و مسائل فقهی مربوط به آن به گزارش پایگاه خبری رسالت با پایان ماه مبارک رمضان مسئله میزان فطریه و مسائل فقهی مربوط به آن بیش از پیش  مورد سوال قرار می گیرد مسئول پاسخ به شبهات حوزه علمیه رسالت در یادداشتی از زاویه تاریخی به موضوع نگریسته است و به طرح این مسئله پرداخته که…
    نوشته شده در جمعه, 25 خرداد 1397 04:43
  • بهره مندی از افکار و اندیشه های آن امام خمینی(ره) رمز رشد و تعالی جهان اسلام
    بهره مندی از افکار و اندیشه های آن امام خمینی(ره) رمز رشد و تعالی جهان اسلام بهره مندی از افکار و اندیشه های آن امام خمینی(ره) رمز رشد و تعالی جهان اسلام  همزمان با بیست و نهمین سالگرد ارتحال ملکوتی حضرت امام خمینی (ره)، سمیناری با عنوان «نوآوری های فلسفی عرفانی حضرت امام خمینی (ره)» از سوی حوزه علمیه رسالت و دفتز حضرت آیت الله صالحی در…
    نوشته شده در جمعه, 18 خرداد 1397 13:05
  • گزارش مراسم شبهای قدر
     به گزارش پایگاه خبری رسالت ْحوزه علمیه رسالت در شبهای نوزدهم ْ بیست و یکم و بیست وسوم ماه مبارک رمضاندر سوگ امام المتقین گریست. مراسم ویژه این شبها بالخصوص شب شهادت امام علی(ع) باحضور صد ها تن از هم وطنان و مومنین خدا جو برگزار شد. این مراسمها از…
    نوشته شده در جمعه, 18 خرداد 1397 09:46
  • سر زنش وتهدید در پرتوی عبارت ویل در قران
    سر زنش وتهدید در پرتوی عبارت ویل در قران به گزارش پایگاه خبری رسالت  آخرین درس تفسیر در ماه شعبان المعظم با عنوان ( ویل ) توسط حضرت ایت الله صالحی برگزار گردید  ایشان ابتدا بیان داشتند که هشدارهای قرانی باید سرلوجه امور زندگی فردی و اجتماعی باید باشد  یکی از این هشدار ها  عنوان ویل می باشد .در…
    نوشته شده در دوشنبه, 24 ارديبهشت 1397 23:05
  • پیام تسلیت دفتر حضرت آیت الله صالحی به مناسبت حوادث درناک اخیر افغانستان
    پیام تسلیت دفتر حضرت آیت الله صالحی به مناسبت حوادث درناک اخیر افغانستان بسم الله الرحمن الرحیم انا لله و انا الیه راجعون با تأسف و اندوه فراوان که روز دوشنبه، کشور ما شاهد حوادث تلخو خونین بود. در حمله تروریستی‌ای که در کابل، منطقه شش درک، انجام یافته،عده ای از شهروندانمان ، شهید و مجروح گردیده اند. نُه تن از خبرنگاران و…
    نوشته شده در سه شنبه, 11 ارديبهشت 1397 19:45

فعالیتهای مسجد جامع الزهرا

فعالیتهای حوزه علمیه رسالت